پروبیوتیک ها

کاربرد پروبیوتیک ها 

دستکاری میکروب های روده از طریق استفاده از پری بیوتیک و پروبیوتیک دام و طیور سبب افزایش قابلیت هضم مواد مغذی ، 

مقاومت به بیماری و سلامتی دام و طیور می شود .

ترکیب جمعیت میکروبی مطلوب روده و دفع عوامل بیماری زا به عنوان عوامل مهم موثر بر عملکرد، سلامتی و رشد تشخیص داده شده اند.

پری بیوتیک ها از جمله ترکیبات غیرزنده افزودنی اند و در دسته مواد مغذی جیره قرار نمی گیرد.

از این ترکیبات برای تغییر و تعادل جمعیت میکروبی ، افزایش رشد باکتری های مفید و ایجاد محیط روده ای سالم جهت جذب بهتر و بیشتر مواد مغذی استفاده می شود.

پروبیوتیک ها میکروارگانیسم هایی هستند که وقتی حیوان خورانده می شود ، شرایط محیطی را برای رشد میکروب های مفید دستگاه گوارش فراهم می کنند.

تغییر در جمعیت های میکروبی در نتیجه افزودن پری بیوتیک و پروبیوتیک به جیره ، به کاهش تکثیر و چسبیدن میکروارگانیسم های بیماری زا و کاهش ابتلاء به بیماری منجر می شود .

معمولا فرآورده های مختلف پروبیوتیکی نتایج یکنواختی نشان نمی دهند

و پژوهش درباره کاربرد این فرآورده ها و تعیین سطح مطلوب آن ها در تغذیه دام و طیور ادامه دارد . 

خواص پروبیوتیک ها

اثر این ترکیبات در حیوانات جوان با سرعت رشد زیاد طی یک دوره خاص (برای مثال در بره ، گوساله و توله خوک بعد از شیر گیری ) حداکثر است 

و با افزایش سن کاهش می یابند.

مقاومت به اسیدیته و اسیدهای صفراوی ، توانایی اتصال به دیواره پوششی دستگاه گوارش و توانایی تولید آنزیم سه ویژگی مهم پروبیوتیک ها هستند.

اسیدیته و اسید های صفراوی دو عاملی هستند که می توانند بر رشد میکروب های دستگاه گوارش اثر بازدارنده داشته باشند.

زیرا نمک های صفراوی سبب کاهش کشش سطحی و امولسیفه شدن لیپیدها و در نتیجه سهولت هضم آنها در روده می شوند.

از طرفی دیواره سلولی باکتری ها دارای چربی است .

بنابراین پروبیوتیک های دام و طیور باید نسبت به صفرا مقاوم باشند .

پروبیوتیک ها از روده ، در نتیجه حرکات دودی روده جلوگیری می کند .

تاکنون سویه های میکروب به سه گروه باکتریایی ، قارچی و مخمری تقسیم می شوند . 

سازمان نظارت بر مواد غذایی و داروی ایالات متحده فهرست گونه های میکروبی را برای متمایز کردن میکروارگانیسم های مفید از مضر ارائه کرده که در جدول-1 گزارش شده است.

جدول-1

میکروارگانیسم هایی که به عنوان پروبیوتیک استفاده می شوند ، در چینه دان طیور تکثیر یافته

و سایر قسمت های دستگاه گوارش را تحت تاثیر قرار می دهند .

این میکروارگانیسم ها برای اعمال اثرات بلند مدت خود باید در دستگاه گوارش استقرار یابند .

در غیر این صورت همراه با عبور خاک در دستگاه گوارش حرکت کرده و از طریق مدفوع دفع می شوند.

استقرار پروبیوتیک ها مانع استقرار باکتری های مضر شده و از تکثیر آن ها جلوگیری می کند.

که به آنها اصطلاحا حذف رقابتی گفته می شود ¹.

پروبیوتیک ها همچنین با تخریب و متلاشی کردن ساختار میکروبهای مضر سبب آزاد شدن و جذب آنتی ژن این باکتری ها شده و از این طریق سبب تحریک سیستم ایمنی بدن می شوند.

پروبیوتیک ها همچنین با تولید اسیدهای آلی شرایط دستگاه گوارش را برای رشد و تکثیر سالمونلاها و کلی باسیل ها نامطلوب می کنند.

علاوه بر موارد فوق پروبیوتیک ها می توانند با تولید مواد شبه آنتی بیوتیک (باکتریوسین ها ، اسیدوفیلین ها و لاکتین ) میکروب های مضر را از بین ببرند.

پروبیوتیک ها مانع جذب اسیدهای صفراوی از روده و طی شدن مسیر روده ای کبدی اسیدهای صفراوی می شوند

و از این طریق سبب تبدیل اسیدهای صفراوی اولیه (اسید کولیک و کنوداکسی- کولیک ) به اسیدهای صفراوی ثانویه (دزوکسی کولیک و اسید لیتوکولیک) می شوند.

این اسیدها با مواد غیرقابل جذب ، ترکیب نامحلولی ایجاد می کنند که جذب نشده و از طریق مدفوع خارج می شوند.

بنابراین اثرات بازدارنده اسیدهای صفراوی بر واکنش 7- آلفاهیدروکسیلاسیون برداشته شده و تبدیل کلسترول به اسیدهای صفراوی افزایش می یابد

و به این ترتیب ، سبب کاهش کلسترول در محصولات دامی و در نتیجه غذای انسان می شود.

¹ (Fuller , 1997 )