اختلالات در عملکرد هضم دستگاه گوارش نشخوارکنندگان

اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی

دسترسی سریع مطالب

 

اختلالات در عملکرد هضم دستگاه گوارش نشخوارکنندگان 


خصوصیات ویژه دستگاه گوارش نشخوارکنندگان آنها قادر می سازد تا مواد خوراکی زیادی که برای تک معده ای ها قابل استفاده نیست را مصرف نمایند. 

در برخی اوقات در اعمال هضم اختلالاتی به وجود می آید

و باعث می گردد تا فرآیندهای هضمی به درستی صورت نگیرد از جمله اختلالات دستگاه گوارش نشخوارکنندگان می توان به گرفتگی گلو ، نفخ ،

خوردن جسم خارجی ، اسیدوز لاکتیکی و جابه جا شدن شیردان اشاره کرد:

گرفتگی گلو 

معمولا برخی از مواد غذایی از قبیل چغندرها ، سیب زمینی ها و … در مری گاو می ماند

و سبب گرفتگی و مسدود شدن آن می شود که برای رفع آن گاهی اوقات ماساژ دادن گلو با دست می تواند سبب انتقال مواد به داخل شکمبه شود . 

چنانچه روش فوق موثر واقع نشد می توان برای رفع مشکل از شلنگی که به یک ماده لیزکننده همانند روغن یا آب آغشته شده است استفاده نمود. 

نحوه عمل به این صورت است که شلنگ را تدریجا داخل مری نموده و به آنقدر فشار وارد می کنیم

که ماده ای که گیر کرده است آزاد شود باید توجه نمود که به مری آسیب وارد نشود

و احیانا سبب عفونت و پنومونی نشود.

نفخ 

اصولا مقدار زیادی گاز کربنیک و متان در شکمبه تولید می شود و این گازها به طور طبیعی از طریق آروغ یا سیستم دفع مدفوع از بدن خارج میشود.

هنگامی که حیوان نتواند به دلایلی گازهای تولید شده در شکمبه را دفع نماید حالتی به وجود می آید که به آن نفخ گفته می شود . 

نشانه های نفخ شامل :

1 – ورم کردن شکمبه ، از کار افتادن و فلج شدن دیواره  

2 – جذب گازهای سمی از دیواره شکمبه 

3 – حجیم شدن شکمبه و فشار وارد کردن بر روی عضوهای دیگر مثل قلب . 

برای رفع نفخ از مواد ضد کف مثل روغن ها استفاده می شود . اما در حالت نفخ شدید باید از تروکار استفاده نمود . 

با استفاده از این وسیله که سبب سوراخ کردن شکمبه از خارج می شود فشار داخل شکمبه تخفیف می یابد.

استفاه از آنتی بیوتیک ها و اسپری کردن روغن ها بر روی خوراک ها باعث جلوگیری از نفخ می شود. 

در مناطقی که تغذیه گاوها از مراتع صورت می گیرد از بلوک های ضدکف استفاده شود.

اختلالات در عملکرد نشخوارکنندگان

خوردن جسم خارجی 

مواد خارجی سنگین از قبیل میخ ها ، سیم و اجزای سخت دیگر که بطور تصادفی با غذا بلعیده می شود مستقیما وارد نگاری میگردد. 

و یا اینکه در مراحل بعدی در نگاری قرار می گیرند و این مواد ممکن است در طول زندگی گاو در این محل باشند . هر چند دیواره نگاری ضخیم و سفت می باشد.

اما برخی از مواد خارجی تیز وارد جدار نگار می گردد ، در این حالت بیماری جسم خارجی اتفاق می افتد. 

در اثر این بیماری عوارضی چون کاهش اشتها و شیر ، التهاب پرده صفاق و ناراحتی حیوان در ناحیه سینه و به علت نزدیکی نگاری به قلب ، جسم خارجی قلب را پاره نموده و سبب مرگ ناگهانی حیوان می شود . 

می توان با عمل جراحی اشیاء خارجی را خارج نمود و در اکثر اوقات اجسام مغناطیسی را از طریق مری در نگاری قرار می دهند تا اجسام فلزی را جذب نماید.

اسیدوز لاکتیکی

گازهای که مقدار زیادی کربوهیدرات مصرف کنند به طوری که بیش از ظرفیت تخمیری میکروارگانیسم های شکمبه باشد

تحت این شرایط میکروارگانیسم های تولید کننده اسید لاکتیک به علت افزایش غلظت گلوکز در شکمبه تسریع می گردد. 

انباشته شدن اسید لاکتیک در شکمبه منجر به افزایش اسیدیته شکمبه می گردد

که تحت این شرایط میکروارگانیسم ها می میرند و محیط جهت رشد لاکتوباسیل ها که قدرت تحمل pH پائین را دارند مناسب می گردد . 

در برخی شرایط این امر منجر به مرگ حیوان می شود.

برای رفع این عارضه می توان با خوراندن مواد بافری مثل بی کربنات سدیم یا مایع شکمبه که اسید لاکتیک آن توسط باکتری ها مصرف شده باشد ، گسترش این بیماری را کاهش داد.

تغییرات تدریجی در مقدار و نوع علوفه بهترین روش جهت پیشگیری از این بیماری است.

مشکلات دیگری که در فرآیند هضم دستگاه گوارش نشخوارکنندگان ایجاد می شود

اختلالات دیگری در  دستگاه گوارش نشخوارکنندگان  ممکن است در عمل هضم به وجود آید که برخی از آنها عبارتند از :

سوء هاضمه ، اسهال ، یبوست و فشردگی موادغذایی سوء هاضمه در اثر تغییر ناگهانی در ترکیب جیره حاصل می شود ،

همچنین انتقال ناگهانی گاوها از علوفه خشک به مراتع آبدار سبب ایجاد اسهال می گردد.

برای جلوگیری از اسهال در شرایط فوق بهتر است مقداری علوفه خشک به گاوها داده شود .

علت اصلی اختلالات هضمی عدم وجود مواد حجیم در جیره گاوهای شیری است .

جیره های حاوی کنسانتره زیاد در گاو سبب کاهش یا متوقف شدن عمل نشخوار می گردد، در این حالت غالبا میزان عبور مواد از هزارلا کاهش می یابد.

تحت این شرایط است که محتویات هزارلا ممکن است خشک و به صورت لایه لایه در آید.

در این حالت عبور خوراک در قسمت های مختلف سیستم گوارشی با مشکل روبرو می شود و حیوان مبتلا به یبوست می شود . 

در اکثر اختلالات گوارشی فوق میزان شیر و وزن حیوان سریعا کاهش می یابد.

منبع : مجله دامداران ایران 


9 دیدگاه برای «اختلالات در عملکرد هضم دستگاه گوارش نشخوارکنندگان»

  • بهمن ۱, ۱۳۹۸ در t ۳:۲۳ ب٫ظ
    Permalink

    سلام یکی از دام های من بعداز نشخوار غذارواز دهنش میریزه زمین مخواستم بدونم درمانش چیه ممنون

    پاسخ دادن
    • بهمن ۱, ۱۳۹۸ در t ۳:۲۸ ب٫ظ
      Permalink

      با سلام و وقت به خیر ، احتمالا دام شما جسم تیزی بلعیده اند که این جسم در قسمت نگاری حیوان قرار دارد و باید توسط دامپزشک مورد معالجه و درصورت لزوم موردجراحی قرار بگیرد.
      ولی اگر حیوان به صورت مقطعی این کار را انجام می دهد طبیعی است.

      پاسخ دادن
      • اسفند ۷, ۱۳۹۸ در t ۹:۴۳ ق٫ظ
        Permalink

        سلام گوساله منم صبح ک می م غذابدم بهشون همین مشکلو داره نشخوارو میده بیرون از دهانش علتش چیه؟

        پاسخ دادن
  • اردیبهشت ۲۵, ۱۳۹۹ در t ۷:۴۹ ب٫ظ
    Permalink

    سلام من هم در مورد دستگاه گوارش نشخوارکنندگان مطلب خوبی نوشتم شاید به درد گوساله علی بخوره
    https://aloomoalem.com/ruminants/

    پاسخ دادن
    • اردیبهشت ۲۵, ۱۳۹۹ در t ۸:۰۲ ب٫ظ
      Permalink

      سلام آقای پور مقدم
      سپاس ، مقاله مناسبی منتشر کرده اید. امیدواریم جهت حل مشکل دامداران مورد استفاده قرار گیرد.

      پاسخ دادن
  • خرداد ۱۷, ۱۳۹۹ در t ۱۱:۳۶ ق٫ظ
    Permalink

    سلام.خسته نباشید.
    ببخشید گاو ما چند روزی هست بی اشتها شده چیزی نمیخوره.پنج روز پیش نفخ کرده بود.با دمنوش بهش دادیم.یکم خوراک داشت.بعد دوروز دوباره نفخ کرده.از سه روز پیش هیچی نخورده.داروهای آنتیک بیوتیک هم دکتر داده.تزریق کردیم.الان هم مشکل نشخوار کردن داره.یعنی اصلا نشخوار نمیکنه.چیزی هم نمیخوره.مدفوع هم نمیاد.راهنمایی میکنید باید چکار کنیم.

    پاسخ دادن
  • تیر ۱۳, ۱۳۹۹ در t ۳:۳۷ ق٫ظ
    Permalink

    سلام ۳تا گوسفند افشاری خریدم بره ماده ان بعد از ۲ روز یکیشون الان نشخوار نمیکنه و نمیتونه خوب بلند شه به زحمت بلند میشه فیبر جیرمم بالاس کاه همراه با بلغور جو و ذرت نمیدونم چش شده مدفوع داره پشکلی امروز ۲۰۰ سی سی پارافین دادم بهش ولی خوب نشده رو دنبه اش یه کنه دیدم کل بدنشو با سم سایپرمترین شستم دیگه باید چکار کنم فقط سریعتر بگید که تلف نشه

    پاسخ دادن
  • تیر ۲۱, ۱۳۹۹ در t ۱۱:۴۳ ق٫ظ
    Permalink

    باسلام
    یکی از قوچ ها یکی دوروز هست که کم خوراک شده چیزی نمیخوره و نشتخوار هم نمیکنه اگه لطف کنین راهنمایی بفرمایین؟

    پاسخ دادن
  • تیر ۲۱, ۱۳۹۹ در t ۱۱:۴۴ ق٫ظ
    Permalink

    سلام
    گاوی دارم هفت ماه حامله است وتقریبا هربیست دقیقه آروغ همراه استفراغ میزنه چکار کنم دسترسی به دکتر ندارم
    متشکر

    پاسخ دادن

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

English